Wat elke leerling moet weet van die Internet

Ek is bly om te sien daar is nou ‘n blog oor kuberboelies en die effekte van sosiale netwerke. As ‘n ouer of ‘n skool die kwessies  rondom die gebruik van die Internet wil behandel, dink ek minstens die volgende moet ook oor gepraat word.

  • Anonimiteit maak party mense gemener as wat hulle normaalweg sal waag om te wees.  Dana Snyman het so goed daaroor geskyf in Sako3006 vuur die skuilkoeels af .  Hierdie stuk van Dana behoort eintlik ‘n soort voorgeskrewe werk te word op skool.
  • Dis baie maklik om iets op die Internet kwyt te raak.  As dit iets is waaroor jy later gaan skaam kry, kry dit maklik ‘n lewe van sy eie, word gerepliseer en ge-herpubliseer op die Internet, en jy kan nie weer daardie klad op jou naam wegkry nie.
  • Verder oor die vorige punt.  Rassisme word nog in sekere kringe in SA met rus gelaat.  Die aantal plekke waar rassiste openlik hul ding kan doen is vinnig aan die krimp (in lyn met die res van die wereld.)  Rassisme gaan net so sosiaal onaanvaarbaar word soos aanranding.  As jy jou naam as jong mens aan rassisme koppel, kan dit vir die res van jou lewe ‘n struikelblok wees, byvoorbeeld wanneer jy ‘n werk probeer kry.  Sien ook wat Flip Buys van Solidariteit daaroor skryf.  Rassisme is dom en skadelik vir almal, jyself inkluis – moenie daarby betrokke raak nie.
  • Regerings spioeneer op hul eie burgers via die Internet.  Die  Amerikaanse en Britse regerings doen dit op die grootste skaal, maar seker enige regering sal as hy kan.   Daarom moet elke mens waak oor sy vryhede op die Web teen hierdie geneigdheid van regerings  om hul eie burgers se regte en privaatheid te skend.  
  • Jou baas kan, en sal moontlik ook, op jou spioeneer – jou eposse lees, en bewus wees van wat jy alles op die Internet doen.  Die beste ding om hieraan te doen, is om slegs jou werk se dinge op jou werk se rekenaars en mobiele toestelle te doen.  Wees professioneel en hou jou privaatlewe geheel en al apart.
  • Internet maatskappye gebruik alles wat jy op die Internet doen, om databasisse saam te stel oor waarin mense belangstel, wat hulle van hou, wat hulle vrees, waarna hulle soek ensovoorts.  Hierdie inligting word onder meer gebruik om advertensies te teiken, en idees vir nuwe produkte te verkry.   Soms word inligting oor individue deur sosiale netwerke aan regeringsinstansies soos die polisie en spioenasiedienste deurgegee.  Mense se persoonlike inligting is die nuwe goud wat gemyn kan word – veral deur die heel groot Internet maatskappye:  Google, Facebook, Amazon, Apple, Yahoo en Microsoft.  Vir maatskappye soos hierdie, is jy die produk, nie die klant nie.
  • Vir idees oor watter tegnologie om jou privaatheid miskien die beste kan beskerm teen die staat en maatskappye, besoek gerus Peng Zhong se Prismbreak.
  • Daar is baie bedrëers op die Internet.  Jy sal nooit $1000 000 wen net omdat omdat jy die 10 000ste besoeker aan ‘n webbladsy is nie.  Daar is ook nie so iets soos iemand wat net ‘n sekere bedrag van jou benodig, om dan ‘n baie groter bedrag (miljoene) te kan laat loskom, wat dan met jou gedeel sal word nie.  ‘n Wildvreemde wat met jou kontak maak, is amper altyd verdag, en as hy jou geld aanbied moet die alarms afgaan!
  • Tegnologie, en alles wat daar is op die Internet, moet net daar wees om mense te help – nie ‘n doel insigself word nie.  Mens moenie dat tegnologie jou verslaaf, of so ‘n groot belang in jou lewe word, dat dit tussen jou en jou werklike lewe, en jou menseverhoudings kom nie.
  • Moenie net groot oorsese Internetmaatskappye en idees ondersteun nie.  As jy kan, ondersteun ook plaaslike maatskappye, ter wille van plaaslike werkskepping.
  • Die Internet is onder meer ook ‘n plek waar jy ‘n bydrae kan lewer – byvoorbeeld deur vrywillig aan projekte deel te neem wat van nut is.   Jy kan Afrikaans ook ondersteun op die Web!  Hoekom net bou aan die Amerikaner en Brit se dominansie op die Web?
  • Die Internet is propvol bronne om dinge te leer wat regtig van belang is.
  • Laastens: Moenie in hoofletters tik nie – dit lyk of jy skree!

facebook

‘n Eerste kyk na Afrikaanse Apps

Ek hoop om werklike Afrikaanse Apps (wat vir Afrikaanssprekendes gemaak is) op hierdie website te lys en oor te skryf.  Enigeen wat voorstelle het, kan gerus ‘n kommentaar los.  Ongelukkig is die oes maar skraal – behalwe as daar baie is wat ek misgekyk het.  Boonop het ek Apple iOS , Blackberry, Windows Phone en Firefox OS buite rekening gelaat want ek het nie enige sulke toestelle nie.  As enigeen wil bydra om oor ander platforms (of enige iets anders) te skryf – los gerus ‘n kommentaar.

Dis nie ‘n maklike taak  om werklike Afrikaanse Apps te identifiseer nie, want mense kan Apps wat aanspraak maak op Afrikaans opdeel in verskeie groepe: blote spam, meertalige apps wat ook ‘n Afrikaanse verstelling het, en apps wat werklik vir Afrikaansprekendes gemaak is.  Daar is ook hordes apps wat aanspraak maak daarop dat jy dit kan gebruik om Afrikaans te leer – ek het hulle vir eers buite rekening gelaat.

Spam apps

Dit is moontlik vir enigeen om sy app in die Google Play store te merk (tag) as “Afrikaans”, so as jy soek vir Afrikaans kry baie resultate wat niks met Afrikaans te doen het nie, en ook van min belang vir die meeste Afrikaanssprekendes sal wees.  Boonop is daar ‘n verdere irritasie dat dienste soos Google Translate dit vir enigeen moontlik maak om sy app beskrywing in enige taal wat hy nie ken nie, te vertaal.  Dis eintlik ‘n vorm van spam.  Byvoorbeeld ‘n ontwikkelaar met die naam “American Sports”, het ‘n app met die naam “Afrikaans” – wat eintlik Manchester United nuus bevat.  Die beskrywing bevat ook outomaties vertaalde besoedeling soos hierdie:

Aflaai Manchester United Jongste Nuus nou gratis en die eerste een wees van hierdie wonderlike nuwe inligting wat sal maak dat jy waardeer sokker nog meer te hê!

en

Kry hierdie fenomenale aansoek nou en die held van die dag !

Dis werklik nodig dat Google hierdie nonsens stopsit.

Meertalige apps

Hierdie is nou apps wat werk in Engels (of soms dalk ander tale ook) en Afrikaans – waar werklike werk gedoen is om die app in Afrikaans te laat werk.

Voorbeelde:

App from Absa; Cami speedtest (‘n hoofrekene spoedtoets – baie mooi gedoen); OsmAnd en OsmAnd+  (Ek het reeds oor OsmAnd geskryf)

Apps wat vir Afrikaansprekendes gemaak is.

Daar is hierdie apps uit die Naspers Media24 stal – jy ken die publikasies, so jy kan weet wat om te verwag – ‘n baie goeie manier om hierdie publikasies te lees:

Huisgenoot 3DHuisgenoot Skouspel; Beeld; Die Burger; Volksblad;

Media24 is ook die ontwikkelaar van die Kokkedoor app, met resepte van Errieda du Toit (wat ook die Huiskok blog het).

kokkedoor

Buiten Media24 se apps is daar ook:

Arithmethon;

arithmethon

Arithmethon is ‘n hoofrekene en Wiskunde oefenprogram met lang vrae (woordvrae), kwadrate, vierkantswortels, negatiewe getalle, optel, aftrek, maal, deel ensovoorts

TunaRadio:

tunaradio

Tunaradio is ‘n klein en gebruiksvriendelike app waarmee jy na  die TunaRadio internet radiostasie kan luister

Die voordele van OsmAnd+ bo Google Maps navigation

Serge Wroclawski het ‘n artikel in die Guardian geskryf oor hoekom dit nie goed is dat enkele groot maatskappye soos Google en Apple begin om die wêreld se geografiese inligting te beheer nie, en dat dit daarom goed is dat daar ook iets soos OpenStreetMap is.  Dit is werklik die moeite werd om te lees, om die omvang en implikasies van Google (veral), Apple en andere se mag op hierdie gebied te verstaan.

Regeringsinstansies behoort Openstreetmap te gebruik om byvoorbeeld plekke aan te dui op web sites, want as hulle byvoorbeeld Google Maps gebruik, dra hulle by daartoe om een maatskappy te bevoordeel, en meer mag oor die samelewing te gee as wat goed is.

osmand

OsmAnd is ‘n kaart en navigasie program wat gebasseer is op Openstreetmap wat ek gebruik, en baie nuttig en betroubaar vind, want dit het voordele bo Google Maps:

1. OsmAnd benodig nie ‘n data konneksie nie.  Google Maps benodig ‘n data konneksie om te kan werk.  As jy dus buite opvangs is van ‘n selfoonnetwerk, kan Google Maps jou ook nie help nie.  Boonop vreet die gebruik van Google Maps aan jou maandelikse selfoon data toelae.  OsmAnd, daarenteen, gebruik geen data as jy eers die kaart vir waar jy woon afgelaai het nie (byvoorbeeld South Africa and Lesotho) – al die kaart data is reeds op jou foon.

2. Aangesien OsmAnd nie terug gesels met ‘n groot maatskyppy in die VSA nie, word jou bewegings nie in ‘n databasis gestoor nie.

3. OsmAnd het ‘n goeie stelsel van gunsteling plekke.  As jy na ‘n gunsteling plek wil gaan, kliek net daarop, en weg is jy.  Jy kan jou gunsteling plekke in ‘n leer stoor, en vir iemand anders gee om te gebruik.

4. Goeie navigasie.   Ek sal nie sover gaan om te beweer dat OsmAnd meer akkurate paaie uitwerk as Google nie, maar ek het baie vêr gery in meer as een land, asook dele van Suid-Afrika wat ek nie goed ken nie, en OsmAnd het my nog nooit in die steek gelaat nie.

OsmAnd is gratis beskikbaar vir Android en Blackberry.  Sien hier hoe om dit te installeer.