Nils Holgersson se wonderbaarlike reis

Protea Boekhuis het in 2010 ‘n Afrikaanse vertaling van Selma Lagerlöf se boek Nils Holgersson se wonderbaarlike reis gedruk.  Mens sou die boek kon opsom as ‘n verhaal van fantasie, avontuur, geografie, bewaring,  dierelewe en verbeelding.

nils-holgersson

Die misterie van die vertaling deur RMR 

Protea se uitgawe is dieselfde mooi vertaling van die boek wat in 1950 uitgegee is, en wat vertaal is deur ‘n persoon wat hom/haar net as R.M.R identifiseer.  Hoekom sou iemand wat sulke goeie werk gedoen het, naamloos wou bly?  Lede van die  Taalgesprek Yahoo groep, het in 2000 gespekuleer dat dit Hymne Weiss kon gewees het.  In dieselfde debat is ook gesê dat “As ‘n mens mooi na die Afrikaans kyk, is dit baie duidelik dat dit nie werklik ‘n vertaling is nie, maar bloot ‘n soort verafrikaansde naskrywing van die Nederlandse vertaling”.  Dit kan so wees, of dit kan wees dat dit bloot goeie 1950’s Afrikaans was.  Ek het gedink die vertaling is baie mooi, en nie te moeilik vir ‘n kind om te verstaan nie.

Meer oor die boek

  • Die blogger by Woordfanatikus het verlede jaar ook oor hierdie pragtige boek geskryf, en ook baie daarvan gehou.  Lees gerus Wonderbaarlike Woorde uit Swede
  • Volgens die Wikipedia artikel, is Nils Holgersson se wonderbaarlike reis een van  Le Monde se 100 boeke van die eeu (soos gekies deur die Franse publiek)
  • Selma het die Nobelprys vir Letterkunde ontvang, hoofsaaklik op grond van Nils Holgersson se wonderbaarlike reis
  • Volgens die boek se agterblad, het Kenzaburō Ōe ( ‘n Japannese skrywer en Nobelpryswenner), die boek as volg beskryf:  Ek is ‘n vreemde Japannees wat sy kinder- en jeugjare onder die oorweldigende invloed van Nils Holgersson deurgebring het.  Nils se invloed was so groot op my dat daar ‘n tyd was toe ek Swede se pragtige plekke beter as my eie land s’n kon opnoem.

Goeie waardes

Soos baie fantasieverhale, sou ‘n mens kon sê dat die boek goeie waardes bevorder, en Nils se reis is een waartydens sy karakter omvorm word van iemand met baie slegte eienskappe na iemand wat bewonder kan word.  Die enigste dowwe kol in die boek is Lagerlöf se ietwat rassistiese beskrywing van die sigeuners (hulle het nie net allerlei slegte eienskappe nie, maar hul vroue is ook “lelik”).   Geen skrywer kan verby alle verkeerde aannames van sy tyd sien nie, en Lagerlöf se beskrywing van die sigeuners is nie verbasend vir iemand van haar tyd nie (die boek is in 2 dele in 1906 en 1907 in Sweeds gepubliseer).   Haar beskrywing van die inheemse Laplanders, die Sami mense wat ‘n groep van “First Peoples” is – dit wil sê oorspronklike inwoners of inboorlinge wie se land gekoloniseer is, is baie positief – bewonderend, selfs.   Daarom dink ek mens kan maar die gedeelte oor die sigeuners  verduidelik as ‘n skadelike siening van daardie tyd, waaraan selfs Lagerlöf nie ontkom het nie, al was sy eintlik ‘n progressiewe skryfster.

Die boek se goeie waardes is volop.  Byvoorbeeld die beroep wat regdeur die boek gemaak word om die wilde plekke te bewaar, en te los vir wilde diere en voels.  Die manier hoe Nils leer hoe om ‘n lojale, dapper en eerbare medereisiger te word, en die voorbeeld van leierskap van die leiergans, Akka van Kebnekasje.  Selfs die gedeelte oor die handwerkskool by Nääs het my seun vuur en vlam gehad om ook handwerk, en houtwerk te leer!

Kry die boek, voor jou kans verby gaan!

‘n Eerste kyk na Afrikaanse Apps

Ek hoop om werklike Afrikaanse Apps (wat vir Afrikaanssprekendes gemaak is) op hierdie website te lys en oor te skryf.  Enigeen wat voorstelle het, kan gerus ‘n kommentaar los.  Ongelukkig is die oes maar skraal – behalwe as daar baie is wat ek misgekyk het.  Boonop het ek Apple iOS , Blackberry, Windows Phone en Firefox OS buite rekening gelaat want ek het nie enige sulke toestelle nie.  As enigeen wil bydra om oor ander platforms (of enige iets anders) te skryf – los gerus ‘n kommentaar.

Dis nie ‘n maklike taak  om werklike Afrikaanse Apps te identifiseer nie, want mense kan Apps wat aanspraak maak op Afrikaans opdeel in verskeie groepe: blote spam, meertalige apps wat ook ‘n Afrikaanse verstelling het, en apps wat werklik vir Afrikaansprekendes gemaak is.  Daar is ook hordes apps wat aanspraak maak daarop dat jy dit kan gebruik om Afrikaans te leer – ek het hulle vir eers buite rekening gelaat.

Spam apps

Dit is moontlik vir enigeen om sy app in die Google Play store te merk (tag) as “Afrikaans”, so as jy soek vir Afrikaans kry baie resultate wat niks met Afrikaans te doen het nie, en ook van min belang vir die meeste Afrikaanssprekendes sal wees.  Boonop is daar ‘n verdere irritasie dat dienste soos Google Translate dit vir enigeen moontlik maak om sy app beskrywing in enige taal wat hy nie ken nie, te vertaal.  Dis eintlik ‘n vorm van spam.  Byvoorbeeld ‘n ontwikkelaar met die naam “American Sports”, het ‘n app met die naam “Afrikaans” – wat eintlik Manchester United nuus bevat.  Die beskrywing bevat ook outomaties vertaalde besoedeling soos hierdie:

Aflaai Manchester United Jongste Nuus nou gratis en die eerste een wees van hierdie wonderlike nuwe inligting wat sal maak dat jy waardeer sokker nog meer te hê!

en

Kry hierdie fenomenale aansoek nou en die held van die dag !

Dis werklik nodig dat Google hierdie nonsens stopsit.

Meertalige apps

Hierdie is nou apps wat werk in Engels (of soms dalk ander tale ook) en Afrikaans – waar werklike werk gedoen is om die app in Afrikaans te laat werk.

Voorbeelde:

App from Absa; Cami speedtest (‘n hoofrekene spoedtoets – baie mooi gedoen); OsmAnd en OsmAnd+  (Ek het reeds oor OsmAnd geskryf)

Apps wat vir Afrikaansprekendes gemaak is.

Daar is hierdie apps uit die Naspers Media24 stal – jy ken die publikasies, so jy kan weet wat om te verwag – ‘n baie goeie manier om hierdie publikasies te lees:

Huisgenoot 3DHuisgenoot Skouspel; Beeld; Die Burger; Volksblad;

Media24 is ook die ontwikkelaar van die Kokkedoor app, met resepte van Errieda du Toit (wat ook die Huiskok blog het).

kokkedoor

Buiten Media24 se apps is daar ook:

Arithmethon;

arithmethon

Arithmethon is ‘n hoofrekene en Wiskunde oefenprogram met lang vrae (woordvrae), kwadrate, vierkantswortels, negatiewe getalle, optel, aftrek, maal, deel ensovoorts

TunaRadio:

tunaradio

Tunaradio is ‘n klein en gebruiksvriendelike app waarmee jy na  die TunaRadio internet radiostasie kan luister

Hoe om enige teks as Afrikaans te identifiseer in ‘n program

Die beste manier wat ek gevind het, is om guess-language te gebruik.  Dis beskikbaar vir ander programmeertale ook, maar in Python kan jy dit vind by guess_language.

Voorbeeld

>>> import guess_language
>>> print guess_language.guessLanguage(‘Hoe gaan dit met Trieksie se spene’)
af

 Dit kan meer as 60 tale identifiseer:

>>> print guess_language.guessLanguage(‘学习中国是并不困难,因为前’)
zh